У снягах драмае вясна

– Мама, – сказала Алёнка, – гэта Уладзіслаў Берасневіч, мой добры знаёмы.Берасневіч узвёў вочы і пабачыў твар надзвычайнай прыгажосці, трошкі сухі і рэзкі, з вялікімі чорнымі вачыма. Маці сядзела на канапе і глядзела на Берасневіча дапытліва і строга.– Сабіна Аляксандраўна.– Уладзіслаў.– Сядайце да нас, – сказала Сабіна Аляксандраўна даволі абыякавым тонам. – Знаёмцеся, мой муж.Берасневічу бацька спадабаўся значна больш за маці. Генерал запасу, відаць, простая душа, дабрадушны, лагодны. Падобны да надзьмутага вожыка з бліскучымі вочкамі, якія глядзяць з-пад голак.– А-а, хлопцы. Вось гэта добра. Студэнты. Сядайце. Мяне завуць Пятро Трахімавіч.– Здзіўляюся, Петрык, таму, што ты кажаш. Вядома, студэнты, хто ж яшчэ...Гэта гучала прыблізна як “хто ж яшчэ тут можа быць”. Бацька трошкі пачырванеў, але ўсё ж сказаў:– А што ж такога? Маглі б быць токарамі, напрыклад.Берасневіч зрабіў чарговае глупства:– Я да універсітэта кожнае лета працаваў плытнікам. Яго ўразіў тон Алёнчынай маці.– Плытнікам? – спытала яна. –Гэта той, прабачце...– Гэта той самы, што сплаўляе па рацэ плыты. Вочы маці сталі сухімі. Генерал паспрабаваў выправіць становішча:– Ну што ж, у вашых гадах я быў цесляром. Значыцца, мы амаль калегі.Але Сабіна Аляксандраўна чамусьці згубіла ўсю цікавасць да Берасневіча, якую яна дагэтуль, таксама невядома чаму, выказвала. Відаць, што толькі з далікатнасці яна паставіла апошняе пытанне:– Што ж пасля універсітэта?– Не ведаю.Але тут сунуў свае тры грошы Янка:– Яго мяркуюць пакінуць пры кафедры.– Ян! – з дакорам сказаў Уладзіслаў. Але Янку нялёгка было спыніць.– Што ж, для аспірантуры ў яго галава добрая. Вочы маці раптам пацяплелі, хоць гэтага амаль нельга было заўважыць (і на самай справе, не заўважыў ніхто).– Ну сядайце, сядайце ж поруч. Вы курыце? Курыце. Бадай што, і я з вамі закуру.У тонкай смуглай руцэ яе з’явілася пахітоска, паплыў сіняваты дымок.– Вы адкуль родам? Берасневіч адказаў.– Так, добра ведаю, – задумліва сказала яна. – Ціхі гарадок. Цудоўныя саматужнікі калісьці жылі. Даўно я адарвалася ад сапраўднай, правінцыяльнай Беларусі, ад радзімы. А часам так і цягне туды, асабліва калі горад абрыдне. А Грына вы любіце? Вельмі? Я так і ведала. У вас вочы такія. Я была з гэтым пісьменнікам добра знаёмая. Надзвычайнай душэўнай прыгажосці быў чалавек.– Прабачце, – нясмела спытаў Берасневіч. – Мне здаецца, што я вас бачыў недзе, толькі... не ў жыцці.– О, акультныя размовы. Дзе ж вы маглі мяне бачыць?– Мне здаецца... мне здаецца, што на экране. Быў нейкі яшчэ нямы фільм, на лекцыі ў інстытуце кінематаграфіі. Сабіна Аляксандраўна засмяялася.– Гэта справы дзён мінулых. Я і сапраўды была калісьці артысткай. Але паслухайце і вы камплімент. Мне таксама здалося, што я недзе вас бачыла... год трыццаць таму.– О не, – сказаў Берасневіч. – На жаль, я не мог завязаць такога прыемнага знаёмства ў тыя дні. Мне дваццаць два гады.– Я ведаю. Вы проста трошкі падобны на Ясеніна.– Калі б вы нават жадалі зрабіць мне камплімент, дык лепшага не маглі б прыдумаць.– Вы і яго любіце? Ён жа, здаецца, зараз не вельмі...– Гэта часова, – сказаў Уладзіслаў.– Ну што ж, тым лепш. Вось Алёнка таксама любіць яго.Маці проста зачаравала Берасневіча ў наступныя пятнаццаць хвілін размовы. Ён адчуваў, што нават Алёнка перад ёю не больш як дзіця. Гэта была сапраўды жанчына, сапраўды багіня. Шмат бачыла, шмат перажыла. Да Алёнчыных рысаў трэба было дабавіць яшчэ вытанчанасць і нейкую асаблівую натхнёнасць – і тады атрымалася б яе маці.