Чорны замак Альшанскі, ч. 1

Гаворыць з маладым чалавекам, сваім суседам. Той у меру прыстойны, у меру ладны, у меру мілавідны. А ўвогуле, пра яго толькі й можна сказаць, што ў яго руцэ вядро для смецця.– Дзень добры, суседзе.– Дзянёчак і добры.Першы паверх. Злева на пляцоўцы кватэра, у якой ці кінастудыя, ці тэатральны інстытут, ці балетная студыя (так і не зразумеў што, а пытаць нязручна) размясціла інтэрнат на чатырох сваіх дзяўчатак. Там часта песні, весялосць, гітара. Вечарамі яны з хлопцамі нейкімі стаяць у пад’ездзе ля радыятараў, і раніцаю там многа недакуркаў. Калі я іду, дзяўчаты праводзяць мяне вачыма. Досыць часта. І я з гэткай жарабячай вясёласцю дрыгаю паўз іх зухаватымі нагамі.Значыць, пакуль што я яшчэ нішто сабе. Хо-хо!Дзяўчаткі гожанькія, з пульхнымі роцікамі, з дурнаватымі яшчэ, нібы ў кацянят, шырокімі “глядзелкамі”, з пышнымі агонамі валасоў. Штонікі абцягваюць формы, якія з часам абяцаюць зрабіцца дужа ладнымі.Прыгожыя. Толькі не для мяне. Мне без малога сорак, а з іх самай старэйшай, на вока, дваццаць – дваццаць адзін. Звязацца? Каб праз дзесяць год рогі наставілі? Гэткае задавальненне саступаю вам. Стары я для іх. Часам, калі ўспомніш бомбы, і палон, і ўсё, што потым, дык нават здаецца – і ўвогуле стары.Справа на першым паверсе дзвярэй няма. Там уваход у сутарэнне. Даведка аматарам дакладных лічбаў.Кватэра № 22 – дзявоча-цыганская багема (масленае масла).Кватэра № 23 – цікавы малады чалавек з вядром.Кватэра № 24 – Вітаўт-Ксаверы-Інэзілья-Хасэ-Марыя Шапо-Калавур-Лыганоўскі, майстар па чалавечых мазгах з медным абліччам Скалігера Кан-Грандэ.Кватэра № 25 – азартны палкоўнік з Бобкін-стрыт.Кватэра № 26 – я з усімі сваімі комплексамі.Кватэра № 27 – Кяневіч са сваім даўгалыгім парасткам.Кватэра № 28 – паляначка з Грыбком. “У лузе на адной назе…”Пяты паверх – тры майстэрні нежанатых мастакоў.Двор. Звычайна новы двор з маладымі дрэўцамі, лавачкамі, газонамі, выбітымі на бубен футбольным мячом. Толькі што ў двары засталіся ад знесеных хат ускраіны двухпавярховы дамок, дуб, зарасці ясеню, пара груш ды некалькі асуджаных яблынь і вішань.Дворнік Кухарчык дае мне “драстуйце”. Гэткі сабе доўбня з каляным абліччам і кароткімі валасамі. І паўсюль ён лезе, дае парады, расказвае. І ўсё яму трэба ведаць, а мяне ён чамусьці лічыць самым разумным чалавекам вуліцы. Мяне гэта крыху абражае: чаму толькі вуліцы. Але яго не саб’еш, і ён узнікае за спінаю (у яго ёсць уласцівасць і ўмельства ўзнікаць як з-пад зямлі) і задае пытанне. Часцей за ўсё ўражанне пасля пытання, нібы праглынуў жарынку, адначасова атрымаўшы ўдар пад лыжку.– А кітаец кітайца ў твар адрозніць?– А вось цікава б ведаць, Антоне Глебавічу, які сэнс у кіпарысах, што на поўдні?Сёння гэта:– Не ведаеце часам, як “дворнік” па-латышску?– Setnieks, – “часам ведаю” я.– Цікава, і там і там амаль аднолькава.І ён працуе і думае.Выходжу з двара. Вуліца. Не “вясковы” бок, а “гарадскі”. Аўтобусы, дамы, рэклама, марсіянская трынога тэлевежы наводдаль. Шум гарадской плыні, упарты і неўблажымы.І як апошні акорд таго, што ёсць мой дом і мой двор, тытунёвы кіёск, у якім сядзіць стары знаёмы, “брыгадзір Жэрар”, як яго называю я, Герард Пахольчык, якому я актыўна дапамагаю выконваць план.Ён і сапраўды, як герой, сядзіць у сваёй будцы. Просты, сярэдняга расточку, вусаты. У дзіцячых, шырока раскрытых вачах наіў. І схожасць з дзіцем падмацоўвае жаўтавы пух на галаве.