Чорны замак Альшанскі, ч. 2

Уздыхнуўшы, я пайшоў ад асветленых вокан у цемру.Скакаў па дарозе агеньчык ліхтарыка. Я абследаваў Выдраў яр, там, дзе ён падыходзіў амаль да дарогі, – нічога. Перад самімі Альшанамі пацягнуўся лес з густым падлескам. На ўзлессі нешта цямнела. Я павёў ліхтарыкам убок. Ля дрэў стаяў Ганчаронак, відаць, толькі што скончыўшы спраўляць малую патрэбу, і я апусціў ліхтар. Мала прыемнага, калі на цябе свецяць у такі момант.Здалося мне ці не, што ў гэты момант нешта варухнулася ў хмызах.А бухгалтар – я чуў крокі – пашыбаваў да мяне, лёгка пераскочыў канаву і стаў побач.– А-а, Антон Глебавіч, – сказаў прыязна, нібы нічога між намі не адбылося. – А я думаю, хто гэта свеціць. Закурыць не знойдзецца?– Ёсць,Тодар Ігнатавіч. Вазьміце вось ліхтарык, пасвяціце.Я ўзрэзаў пачак нажнічкамі.– Вялікі сцізорык, – сказаў ён. – Усё ёсць.– Усё. Нават, бачыце, выцягач, каб гільзу з казённіка выцягваць. Паляўнічы нож.– І ногці можна пастрыгчы. Ну добра, хадзем. Да Альшан побач, усё весялей.“Чаго ты пад лес пёрся? Мала табе было прыдарожнага кювета, каб яшчэ цераз яго скакаць ды тупаць па ўзараным? Урэшце, не мая справа. А дарога сапраўды карацей, калі ўдвух”.– Якія справы вас сюды прывялі, Антон Глебавіч?– Замак буду абследаваць. Цікавая тут адна гісторыя з ім звязана.– Новая?– Ды не, дужа старая. Цёмная гісторыя тут трыста з лішнім год назад адбылася.– А каму справа да трохсотгадовай гісторыі? – засямяяўся ён, відавочна здзіўлены.– Мне.– Ну хіба што вам. А тут і нядаўніх хапае. Унь лепей бы Шаблыку спыталі пра падполле, пра гестапа.– Спытаю і пра гэта. Не мне, дык іншым прыдасца. Тым, што для новай гісторыі існуюць.– Кгм.…Назад я вяртаўся другой дарогай. У адным месцы мне здалося, што ў полі за канавай чарнее нейкі кшталт, і я скочыў туды, ды не разлічыў і чарпануў вады вышэй адной халявы.Не, гэта проста ляжаў кароткі абрэзак бервяна.– Цьфу ты, чорт! – вылаяўся я ад сэрца.Я падыходзіў ужо да Альшанкі, і справа ад мяне цьмяна праступалі дрэвы і цямнейшы за ноч чорны сілуэт замка. І тут раптам я спыніўся. Рэзка, быццам знянацку наляцеў грудзьмі на нешта вострае.У адной з вежаў замка гарэў агонь.Невялічкі, ён у гэтай цемры здаваўся ружова-сінім. І калі я ступіў некалькі крокаў наперад, знік. А калі я павярнуў назад, загарэўся зноў.“Што такое? Каму спатрэбілася запальваць агонь у гэтай чорнай, мёртвай, як труна – не, мярцвей за труну, – будыніне?”…У цемры, у закінутай, даўно мёртвай вежы роўна і злавесна свяціў агонь. І нельга было не думаць, адкуль і чаму.Востра і самотна гарэў уначы агонь.…Марыя Сямёнаўна ўсё яшчэ была ў слязах. Я крэкнуў, разумеючы, што давядзецца зноў ісці ў ноч, трэцяй дарогай. Сцягнуў боты.– Дайце, гаспадынечка, сухія анучы.Бог, відаць, пачуў мае маленні. Ледзь я паспеў абуць боты, як на двары пачуўся рык матора, прабегла па вокнах святло ад фараў, пачуўся ў сенцах тупат, а пасля дзверы адчыніліся і на парозе ўсталі постаці Нічыпара Альшанскага і Рыгора Шаблыкі, якія вялі пад рукі тленныя рэшткі таго, што было пару гадзін таму назад Міколам Чэсевічам Зеляпушчанкам, а па-вулічнаму Вячоркам. Ён быў мокры з ног да галавы і ледзь вязаў лыка. А за гэтай тройцай ішоў настаўнік беларускай мовы Міхась Іванавіч Змагіцель і толькі што не перастаўляў рукамі “нябожчыку” ногі.– Вось, – сказаў ён. – У кувеце знайшлі.Гаспадыня ахнула, заплакала, на гэты раз з радасці, і кінулася разуваць гаспадара, сцягваць з яго плашч, порткі, пінжак.