Чорны замак Альшанскі, ч. 2

Але не гэта нас цікавіла. Ярус, з якога невялікі пралом у вежавым муры вёў на гару былых жылых памяшканняў, быў заселены. Прынамсі, яшчэ зусім нядаўна.На падлозе некалькі вялізных ахапкаў свежай мякенькай аўсянай саломы. На цагляным выступе мура кроплі стэарыну.У каміне – попел. Каб даўні – выдзьмула б.Васілька Шубайла, які спусціўся першы, раптам капануў нагою жвір.– Ты чаго? – спытаў я.– Та-а. Пылу няма.Я, вядома, не заўважыў бы гэтага. А ён ужо выкапаў бляшанку “бычкоў у тамаце”. Пустую. З’едзеную нядаўна, бо жыжка яшчэ не высахла.– Бандзюга, – сказаў Стах.– Чаму?..– Ну, – ён няўхвальна паглядзеў на мяне. – І дурному ясна. Каб проста нейкі валацуга – нашто б яму закопваць бляшанку?.. Кінуў бы, і ўсё.– Маеш рацыю, арол. І добра, што ў вас харошыя вочы.Пасля мы асцярожна агледзелі сутарэнне пад адной з вежаў. Я баяўся, што здарыцца абвал, і не пусціў туды дзяцей. Але яны ж, яны ж такі зброд, што гнаць іх ад цікавага – дарэмная справа. Як ката ад сала. Пракраліся і пачалі шныпарыць па кутах. І нічога не знайшлі.І тады я адпусціў сваю гвардыю на некалькі дзён. Папрасіўшы, каб самі не лазілі. Бо яшчэ здарыцца нешта, а тады – як глянеш у вочы дзеду Мультану і бацькам Шубайлам?...Калі я, пыльны і брудны, ішоў паўз будынак праўлення, старшыня Альшанскі паклікаў мяне з акна.Звычайны кабінет старшыні калгаса. Доўгі стол, крэслы, партрэты. Па кутах – снапы розных збожжавых, відаць, прэміяваных калісьці, але цяпер, з мінулага года, ужо досыць пыльных. А на крэслах, паабапал стала, Альшанскі і Высоцкі.– Дзень добры, Нічыпар Сяргеевіч... Дзень добры...– Ігнась Якаўлевіч, – схіліў галаву Высоцкі.– Сядайце, Антон Глебавіч, – неяк занадта... ну, нібы прабачэння просячы, сказаў Альшанскі.Мы маўчалі. Гаварыць, уласна кажучы, не было пра што. Пасля старшыня крэкнуў:– Вы вось што, Косміч. Плюньце на тое, што тады было. І на яго, – ён матлянуў галавою некуды, і я зразумеў, што мае ён на ўвазе Ганчаронка.– Чаму?– Не вартая гэта справа, бязглуздая... Ну нашто нам каты драць?– Баіцеся, што нагарыць? – проста спытаў я.– Баяцца? Не. Але непрыемна. І, рацыю маеце, нагарыць. Чаму не адмаўляўся, выконваючы бязглуздыя загады... Праўдзівей, чаму дурныя парады слухаю... А Ганчаронак зараз таксама дзесятаму засцеражэ. Дошку мы знайшлі. У бур’яне. А думалі, што зняў нехта з раёна ці вобласці, што каштоўнасці гэтая руіна не мае.– А хіба так бывае, каб без ведама мясцовых?– Анягож, – сказаў раптам Высоцкі. – Унь старшыня вопытам ездзіў мяняцца пад Давыд-Гарадок. Дык там лотры нейкія таксама дошку знялі. І таксама ўсё гэтак, як мы падумалі.– І разбіраць пачалі ўжо царкву. Але тут настаўнік гісторыі з Мінска пазваніў, і такі тарарам узняўся, што ў раёне ледзь адбрахаліся, што, маўляў, старую знялі, бо праржавела, і новую трэба ставіць, – сказаў змрочна Альшанскі.– І нікому ў галаву не цюкнула, – сказаў я, – што ані хвіліны без аховы, што старая павінна вісець да новай?І сам зразумеў, што нікому.– Ну а Ганчаронак што ж? – спытаў я.– Ат, – махнуў Альшанскі рукою, – хоча ўсё жыццё гераічным “гестапаўскім” перыядам жыць. Ён і падтрымаў мяне, калі я завагаўся на хвіліну, а ці варта ў той бандуры праход бурыць. Кажа: “загад”... Але – плюньце. Тым больш такое здарылася пры гэтым. Але лекары ў нас добрыя...– Плюну.– Ну, а куды вы сёння?.. – спытаў старшыня.– Вось памыюся ды пайду на аўтобусны прыпынак. Хачу на пару дзён у Мінск.