Чорны замак Альшанскі, ч. 3

– Ну добра ўжо, досыць, – сказаў Шчука. – Я, уласна, чакаў цябе вось чаму.Ён дастаў з блакнота малы квадрацік паперы:– Гэта табе адрас і тэлефон Яраслава Мірашэўскага. Былы юрыст. Былы пракуратар у Кладна. І, самае галоўнае, не памятаю ўжо, ці ён, пракуратар акруговы, займаў у 1939 годзе, на працэсе Крыштофа Высоцкага, крэсла абвінаваўцы, ці ён тады саступіў гэтае месца свайму віцэ-пракуратару… Так што і без архіва павінен сеё-тое памятаць.– Добра.– Калі паедзеш?– Ну-ну-у… заўтра ў мяне яшчэ тут сякія-такія… справы, – я ўспомніў аб прапанове Лыганоўскага і, цалкам для сябе нечакана, вырашыў, што паеду з ім. – Паслязаўтра – гэта напэўна.– Ну, браце, тады табе шанцуе. І мы паслязаўтра машынай дабіраемся. Дакінем цябе да Кладна, а калі не затрымаешся надоўга і дужа папросіш, то дакінем амаль да Альшан. Перад самым мястэчкам у нас паваротка.– Хто ды хто едзе?– Я, Клепча, – відаць, ён заўважыў грымасу на маім абліччы і таму дадаў: – Ну і Адам вось збіраўся, здаецца, да цябе рыбу лавіць.– Рыбы многа.– Ну вось, – сказаў Адам, – дакінеце мяне да Кладна, пакінеце Антона, а я наступнага дня прыеду. Так, паверце, будзе лепей. Нешта і мяне, старога каня на пакоі з падвойным гарцам аўса, – гэтыя ножычкі ды дамы з манахамі зацікавілі. Можа, свежым вокам нешта і заўважу.– А можа, і так лепей, – згадзіўся Шчука. – Ты ж не пры справе. Проста, можа, пагаварыць вечарам, з вудачкай пасядзець. Хай лішніх размоў не будзе.Мы зварылі свежай кавы, але падумалі, што гэтым напэўна заробім сабе бяссонніцу, калі да “гэтага” не дадаць па малому каньяку, і сядзелі цяпер вакол нізенькага стала, як тры пенсіянеры, якія дастойнай работай заслужылі сабе дастойную пенсію і зараз кейфуюць, але ўсё аніяк не могуць забыць “дела давно минувших дней” і “битвы, где вместе рубились они”, хаця ніхто ўжо на новыя бітвы іх не кліча.– Так, – сказаў Хілінскі, – гэта адчуванне цяперашняе нагадвае мне, як адзін нямецкі язык, лётчык, якога мы аднойчы ўмыкнулі, і на радасцях, што даў вычарпальныя паказанні, далі паўтары шклянкі ашмянскай самагонкі.– Дык што ён? – спытаў Шчука.– А ён напіўся і на радасцях, што яго не расстраляюць, а цераз фронт перакідваць будуць, зусім разлезся і думаў, што ён “штукас”. Ну, Косміч, што такое “штукас”?– “Юнкерс-87”, – машынальна адказаў я. – Такі сабе пікіроўшчык-бамбардзіроўшчык з крыламі, як у чайкі.– Ведаеш, – пахваліў Шчука.– Проста не забыў, – сказаў Адам. – То немец гэты, расставіўшы рукі, выў – усё “в-ву-у, в-ву-у” і ўсё хацеў падаць галавой на брук. – На які брук?– То гэта ж у саміх Ашмянах і было. Мы яго пераапранутыя вялі. І п’яны быў ён нам замест лепшага аўсвайса.– Успомніў вясёлае. Ну гэта на такія штукі толькі ты і майстар быў. Рызыкант паршывы.– А што ўсё ж з тым Крыштофам Высоцкім?– Псуеш ты нам адпачынак, – сказаў Шчука. – Спускайся з даху і не псуй гонту. Казалі ж табе, што забойства. Што архіў згарэў ці часткова разрабаваны. Павесілі чалавека – і ўсё табе.– Не шанцуе роду, – сказаў я. – Ну а Уладак той?– Таксама незразумелая справа, – сказаў Хілінскі. – Тут архіваў увогуле не магло быць. Падполле. Які там архіў? А Уладак той то знікаў з Кладна, то зноў з’яўляўся. На чорным рынку (жыхары кажуць) дзейнічаў.– Ну за гэта не дужа стралялі, – сказаў Шчука, – асабліва разам з патрыётамі ды ў прахадным двары, ледзь не на вуліцы, на вачах у народу. Ды яшчэ такога “лаяльнага”. Ён жа тады яшчэ і ў пашпартным бюро служыў.