Чорны замак Альшанскі, ч. 3

Зверху пачуўся шоргат, лёгкае ракатанне, шолах.– А гэта што?– А гэта сплывае на пліты жвір. Які мы так легкаважна адкідалі “крыху ўбок”... І нават ніякага рычага. Хоць бы нейкі падважнік – можна было б паспрабаваць. Не.– То што будзем рабіць? – спытаў ціхі голас.– Пачакайце. Трэба запаліць свечку, каб аглядзецца. Без агню зусім каюк.Я паляпаў сябе па кішэнях і адчуў ледзяны холад у пазваночніку.– Ч-чорт! Халера на маю галаву!– Чаго гэта вы?– Запалкі засталіся наверсе. У пінжаку.– Та-ак.– Так. Вясёлая перспектыва.– То што рабіць?– Сядзець. Чакаць. І думаць.– Над чым?– Над тым, што кожная пліта ноль цэлых шэсць дзесятых куба. Калі больш дакладна, дык нават ноль цэлых шэсцьдзесят дзевяць сотых куба... Я ўспомніў, вага граніту ад трох да сямі тон куб. Залежна ад тугасці... “от плотности”, як казаў наш маёр.– Значыць?– Памножце гэта на тры. То вось, нават у шчаслівым выпадку гэтая завала, гэтая бандура важыць шэсць тон. Мы не здолеем нават на таўшчыню воласа скрануць пліты з месца.– Значыцца, нам могуць дапамагчы толькі звонку?– Так. І патрэбна тэхніка. Ім будзе патрэбна тэхніка. Бо нам яна тут без патрэбы.– Што ж, – сказала яна, – будзем глядзець праўдзе ў вочы. Дапамогі звонку таксама не будзе.– Чаму? – І тут я здагадаўся.– Мы пайшлі, калі і вашы і мае спалі. Ніхто не бачыў нас. Мы не папярэдзілі ні аб чым ні дзяцей, ні калег, ні вашых гаспадароў. Мала таго, мы навялі на непраўдзівы, фальшывы след нават Хілінскага з Лыганоўскім. Курганны могільнік невядома дзе, пятае, дзесятае. Нас можна шукаць у лесе, па ўсім раёне, абы не тут... І нават след на расе: “Узыдзе сонца – расу высушыць”.– І ўсё ж мне падазроны гэты завал. Пліты стаялі моцна. Я спрабаваў гайдануць. Не варухнулася ніводная.– Што ж вы думаеце?– Думаю, чарговая спроба пазбавіцца, чарговы замах на тых, хто шмат ведае.– Што ж – чакаць... Вы казалі, без ежы...– Я казаў, колькі дзён можа пражыць чалавек без ежы. Але я не казаў, колькі ён можа пражыць без вады. Вады ў нас няма. Нават капяжу са скляпення.А сам падумаў: “Дні тры”.Рукі мае ўсё яшчэ шукалі ў кішэнях тое, чаго там не магло быць. Насавік, сцізорык, цыгарэты (без запалак), шарыкавы аловак. І раптам у самым краёчку правай кішэні, ледзь не напалову пад падкладкай намацалі нейкі тонкі і нават навобмацак уратавальны кшталт. Не хацелася спачатку верыць.– Сташка, запалка!– Ну і што? Запалка без пачка.– Дурнічка, калі толькі...Я ліхаманкава думаў, сціскаючы ў пальцах каштоўнасць, роўнай якой не было.Можна, можна было здабыць агонь і без пачка. Як?Ну, па-першае, сагнуць нагу і калі нагавіцы аблягуць, туга нацягнуцца, чыркнуць запалкай па кульшы.Можна. Але я не ведаў, ці чыста суконныя мае порткі (тады – агонь!), ці з прымессю, хай нязначнай, нейкай сінтэтычнай дрэні.Шурпаваты мур? Але ці досыць дробназярністы і ці дастаткова сухі?– Ага... Сташка, дзе твая рука? На, трымай. І крый цябе божа выраніць і згубіць.– Што ты хочаш рабіць?– Чакай.Я ўспомніў праяву, якая слізганула па пыле, па струмені друзу ў апошнім праменьчыку святла, што прабівалася тады з атвора.Кавалак шкла!Я папоўз да абвалу, да шуметніка пад ім (дзякуй богу, што я не адышоў ад яго далёка) і, трапіўшы ў смецце, рукамі пачаў сантыметр за сантыметрам абмацваць яго, нават крыху перакопваць.Справа была амаль безнадзейная. Шкло магло адкінуць далёка ўбок, засыпаць. Але я мацаў і мацаў у поўнай цемры так упарта, нібы гэта была апошняя наша надзея. Хаця што нам магло даць тое шкло? Магчыма, адну-адзіную няўдалую спробу. А што магло даць нам святло, нават калі б мы здабылі яго?