Чорны замак Альшанскі, ч. 3

Ад іншых кухань яе адрознівала толькі наяўнасць газавай пліты з балонам ды паліца, на якой стаялі рэчы зусім нечаканыя і непрыдатныя ў хатняй гаспадарцы. Так бы мовіць, “паліца ўпрыгожванняў”. Быў там стары чайнік-самавар для варкі мёду з травамі, відавочна, даўно нялуджаны, а таму непрыдатны, старадаўнія піўныя куфлі (адзін з ручкай у выглядзе чортавай фігуры), розныя збаночкі, вельмі старыя спарышы, глякі ды гарлачы пад малако.І зусім ужо дзіўнае. Вельмі-вельмі стары таўкачык ад ступкі. Можа, аптэкарскай. Бо на ім былі не толькі медныя “ляпёшкі” на абодвух канцах, але і пашырэнне ўсярэдзіне (гэта калі размешваеш напаўвадкі адвар з густа засыпаных у кіпецень траў). Таўкачык з поўнай пэўнасцю цягнуў год на трыста з вялікім гакам.– Старадаўняя якая рэч, – сказаў я.Ганчаронак тым часам наліў з адной вялікай бутэлькі (іх мноства стаяла ля адной са сценак) у гарлач нейкай вадкасці, а пасля напоўніў ёй шклянкі.– Прысаджвайцеся. Свой мёд пітны.Я глынуў і ледзь не задыхнуўся. Мёд варылі, відаць, не толькі з гваздзікай, карыцай, перцам і мушкатнай галкай, але і на амаль чыстым спірце.– Ну, Тодар Ігнатавіч, – ледзь аддыхаўся Шаблыка. – Калі вы кожны дзень ды такое...– Што, мачымордам празвалі, – усміхнуўся бухгалтар. – А вы менш верце. Прапалашчу рот для дэзінфекцыі ды глыток зраблю, дык усе ўжо і кажуць: п’е.“Брэша”, – падумаў я.А Ганчаронак з заўсёднай сваёй з’едлівай лагоднасцю (а чалавек інстынктыўна не верыць у такія спалучэнні) дадаў:– Гарэлкі не піў, піва не любіў, таму і кар’еры не зрабіў.– А што, – сказаў Змагіцель, – падобна на праўду. Я аднойчы ў Навагрудку зайшоў у рэстаран. Праз колькі там часу і ён заходзіць. Таксама нейкая справа яго прывяла туды. Мяне не заўважыў. Сеў за столік, дае афіцыянтцы заказ, а пасля: “І дзесяць грамаў гарэлкі”. У той вочы на лоб палезлі: “Чаму?” А ён: “Ды мне толькі для паху, а дурасці ў мяне і сваёй хопіць”.Усе зарагаталі. Ганчаронак, як мне здалося, вымушана, не зусім натуральна.Адчуўшы, што тэма размовы яму чамусьці непрыемная, я зноў перавёў размову на таўкачык:– У музей бы яго.І раптам ён на хвіліну зусім нечакана ўзбеляніўся, хаця вельмі хутка ўзяў сябе ў рукі:– Што вы да мяне з гэтым таўкачом! Адзі-ін, другі-і. Калі і аддам, то ў музей, а не вам і не яму.– Каму яму? – Мне чамусьці захацелася ўзяць яго нашармака, блефануць. – Альшанскаму? Высоцкаму?Здалося мне ці не, але, па-мойму, ён крыху сумеўся.– Ды Высоцкі прыстаў, як лазенны ліст да...“Зноў Высоцкі, – падумаў я, – паўсюль Высоцкі”.Але Ганчаронак ужо толькі рукою махнуў:– Высоцкі... Аддай ды аддай, усё адно ступкі ў цябе няма, а ў мяне ёсць.– Што за ступка?– Ды зусім маладая, год ёй, можа восемдзесят. А я яму таўкач аддай. “Чаму ты, кажу, мне сваю ступку для поўнага камплекта не аддасі?” – “Мая, кажа, навенечкая, а твой таўкач даўно яр – мядзянка паела. А мне прыдасца. Можа, так яе адпалірую, што як новая будзе”.Я зірнуў на таўкач – ён быў спрэс у малахітавым налёце. Часам яр нават выела на ім невялікія воспіны.– Аддай, аддай, – бурчаў Ганчаронак, – усім трэба, абы не мне. Аднаму аддасі – другі пакрыўдзіцца. Не, няхай пакуль у мяне паляжыць.– Як хочаце.– Высоцкі... Высоцкі... Ясна, рабіць мала чаго трэба, то суне нос, дзе іншым няміла. Толькі нейкі стары кажа, як яно бывала – гэты ўжо тут, самы ўдзячны слухач. Калі арганіст “дзыгар” рапараваў, механізм ды цыферблат, то гэны ўвесь час ля яго сядзеў. Адзін раз і мяне зацягнуў. Цікаўнасць, бачыце, яго брала. Прыглядаўся: “Можа, і самому калі давядзецца”. Рабіць няма чаго, то й лазе.