Каласы пад сярпом тваім, ч. 2

Я не бярог сваёй галавы,Я не заспеў цябе ў лежным сне.Досыць неба і досыць травы.Сёння – цябе,Заўтра – мяне.А воўк таксама ляжаў спакойна і нібы слухаў, доўгі, ненатуральна выцягнуты, з сівізной, што пракінулася ў шчэці карка, з рассечанымі ў баях маладосці вушамі і ганарліва сашчэпленай зяпай.Пан Юры ўзняў звера і з напругаю перакінуў яго праз высокую луку Алесевага сядла. Ільсняная скура Ургі задрыжала. Пан пагладзіў каня.– Твой, – сказаў ён. – Без твайго ўдару я б не паспеў. Ён бы спакойна пайшоў у хмызы.– Я ж не пацэліў.– Нічога. Наступны раз не будзеш гарачыцца. Усё адно без твайго ўдару ён бы пайшоў у хмызы.І ўскінуўся ў сядло.– Паехалі.На хаду сказаў:– А ездзіш добра. Лепей, чым я ў твае гады. Стаіш у сядле як уліты, не тое што нейкі прыхадзень лёзны, што трухаецца седзячы, ды яшчэ і падскоквае, лапы звесіўшы, не раўнуючы, як ваяводская карова на заплоце.Алесь пачырванеў, гэта была пахвала за тое, за што хацелася, каб хвалілі.Бацька зноў прыклаў рог да вуснаў, і гукі, срэбныя і тонкія, паліліся ў халодным паветры.Хлопчыкава рука, уся пагрузіўшыся ў шэрую, яшчэ цёплую футру, прытрымлівала на луцэ цяжкае цела. Урга ляцеў проста ў сіні дзень. А вочы ваўка цьмяна і мудра адбівалі ржышчы, неба і срэбную пражу маці божай – усё тое, што ён сёння не збярог....Закусвалі пад стогам. Два ваўкі ляжалі на зжаўцелай траве, і сабакі сядзелі вакол нерухома, як статуі, і пільна глядзелі на іх.Даставалі з сакваў і елі барвяную ад салетры хатнюю вяндліну, шэры наздраваты хлеб і вэнджаныя каўбаскі. Статут палявання патрабаваў, каб людзі былі сытыя, а сабакі галодныя, аж да самага позняга вечара, калі раскінуць ім палатняныя кармушкі.Пан узяў вялізную, на цэлую кварту, пляшку, наліў з яе ў срэбную дарожную шкляначку, на донца, і падаў сыну.– З полем, сынок, з першым тваім ваўком.Алесь глынуў і так асеў з адкрытым ротам. Усе зарагаталі.– Почырк, брат, у цябе харошы, – сказаў бацька, перакульваючы пустую шкляначку. – Ну вось, цяпер да семнаццаці год – ані. І, удаючы старога Данілу Кагута, – проста не адрозніш! – разважліва замармытаў:– Гэна ж мы, ці ведаеце вы, з дзядзькаваным пляменнічкам юшку варылі, ці ведаеце вы ўжо.Плямкнуў ротам і па-старэчаму пахітаў галавой.– Юшка ружовая, добрая. Кабялю на хвост плюхні – неадменна ён ашалее. А перцу сослепу столькі насыпаў, што пляменнічак глынуў, і – да трох злічыць не паспелі – а ён ад Турэйкі ўжо ў Радзькаве быў. І там ужо... выў.Усе смяяліся....Бацька выпіў чарку і падаў пляшку даязджачаму. Сказаў з гонарам, праз які праглядалася вінаватасць і сорам перад сынам за тое, што адбылося:– Пі.– Дзякуем, – сказаў Карп і крактануў, таксама даволі вінавата.Урэшце першым кінуў слова пан Юры:– Ты, брат, таго... не вельмі.– Дый я, пане... не таго, – апусціў галаву Карп. – Не гэтага, значыць.Ніхто нічога так і не зразумеў. Зразумелі толькі, што Карп нечым правініўся....І зноў мякка ступалі па ржышчы коні. А вакол ляжала блякла-жоўтая зямля.Гадзіны ў чатыры папаўдні заўважылі на ўзгорку двух коннікаў, якія павольна ехалі насустрач.– Хто такія? – спытаў Крэбс.– Раўбіч, – адказаў Карп. – Раўбіч і яшчэ нехта... Глядзіце вы, чаго гэта той, другі, марудзіць. Во, назад скача.Другі коннік на вараным кані сапраўды знік. А Раўбіч павольна ехаў да іх.– Яго мне і трэба, – сказаў бацька.Коннік наблізіўся. І Алесь зноў з цікаўнасцю ўбачыў чорныя як смоль валасы, пагардлівы рот і цёмныя, як правалы, вочы пад густымі вейкамі.