1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22

Залаты бог

– Я ўжо хацеў. А ты прапанавала мне быць не жонкай, а… каханай. Вельмі мне гэта прыемна было.– Ты занадта сур’ёзна глядзіш на такія рэчы… Скажы, было так, каб я не хацела быць з табой?.. Я шукала цябе. Я кахаю цябе… Заўсёды…І тут мужчына раптам выбухнуў стрыманай, але таму яшчэ больш знішчальнай ярасцю:– Ты, па-мойму, больш хацела грошай, кватэры ў сталіцы, убораў, вернісажаў. Ты прабач ужо. Я не мог даць гэтага. Я быў бедны. Але я быў малады. У гэтым было маё багацце. Ярасць афарбавалася іроніяй:– Цяпер я не такі, як іншыя, усе глядзяць мне ў рот, нібыта ў мяне адтуль… алені скачуць.– Бедны мой, – з неймавернай шчырасцю сказала яна. – Я не хацела, не хачу цябе мучыць… Дурнятка маё.– Каб ты толькі ведала, які я стары, – сказаў ён. – Усё, што я прыдбаў – нуль, бо няма мяне ранейшага. І тут я спатрэбіўся табе… горшы.Галасы раптам абарваліся. Магчыма, іх заглушыла мора, магчыма, проста так.“Як ён яе любіць, – думала маці. – Божа, як любіць.”Скульптар маўчаў-маўчаў і раптам злосна кінуў палку ў калючыя зарасці. – Я не люблю яе… Такому хлопцу трэба танюткую, велікавокую дзяўчыну. Падзвіжніцу. Добрую. Каб даравала ўсе ночы, што ён у лабараторыі, каб любіла. Каб ганарылася ім; шчаслівая была, калі прыйдзе, стане, галаву ёй на калені пакладзе і ёй адной скажа: “Ларыса, ратуй мяне”. І ніхто больш ведаць не будзе… Адна яна. – Чаму Ларыса?– Не ведаю, – сказаў скульптар. – Так.– А я ведаю… Запяклася ў цябе душа.– Я – стары чалавек… Вельмі… Біты… Ламаны. У мяне першую жонку забілі, а другую… я за славу праспаў.– А Ларыса?– Гэта так. Апошняя фарба захаду.…Сын нібы сарваўся з ланцуга. Усе наступныя дні пасля той злашчаснай ночы ён ні на хвіліну не з’яўляўся дадому. Ён на цэлы дзень уцякаў у сухія бугры “нюхаць палын”, заплываў на вадзяным веласіпедзе ледзь не за вобрый далягляду, караскаўся па скалах, падаў з іх у глыбокія воды, плаваў ад ільвінай бухты да самага пляжа. І маці ведала: калі нехта стаіць над самым стромым урвішчам вялікай гары і, нахіліўшыся, парусіць крыламі плашча – гэта абавязкова ён. І калі на скале ў навальнічнай далечыні мора з’яўляецца чалавечая кропка – гэта зноў ён.Калі не было яго – не было часцей за ўсё і яе.Ён з’яўляўся на вячэру нейкі дзіўны, нібы здзічэлы, громкагалосы, прапахлы соллю, ёдам і палыном, з занадта бліскучымі вачыма, са скурай, спаленай сонцам, з выгаралымі на сонцы валасамі. І калі маці ён аддаваў нейкую долю ўвагі, то сябры для яго амаль не існавалі… Прыгоды, небяспека, вецер з мора – гэта было галоўнае.Нібы хацеў выплюхнуць усе гэтыя трыццаць год за лічаныя дні.“Дарваўся”, – думала маці.У яго былі цяпер зусім чужыя вочы: вузкія, абрэзаныя ад вечнай стомы, пільныя і… пуставатыя.Аднойчы іх не было ўсю раніцу. Калі яны ўдваіх з рогатам, амаль непрыстойным, увайшлі на веранду перад вокнамі сталовай – маці зразумела: усё.Толькі што прайшоў першы за ўсё лета дожджык, спырснуў зямлю. І зямля пахнула гваздзікай, ванілем, карыцай, перцам. Нібы шкатулка з усходнімі вострымі прыправамі.Сукенка жанчыны і кашуля мужчыны былі вільготныя, але яны ні на што не звярталі ўвагі. Вочы Агаты глядзелі на сына з лёгкай усмешкай. А ён глядзеў на яе з дзіўным выразам нейкай пераможнай вінаватасці. А твар быў сухі, пірацкі, жарсткаваты. І ў вачах не было нічога, акрамя бадай што першабытнай прагі жыцця.“Усё, – падумала маці. – Палонны… раб-уладар”.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22