Зброя

– Прыцярпеўся, – сказаў Бабкін. – Ды гэта што? Ты адсюль выберашся ды, пэўна, у лазеньку паедзеш, парай бубнаўскі смурод выганяць. А што рабіць тым, якія тут гадамі... усё жыццё... акрамя ночы?– Быць не можа, – сказаў Алесь.Дзікі крык аддаўся недзе, лямант, скавытанне.– Вось, – сказаў Бабкін. – Гэты тут умудрыўся вялікае багацце, нязмерную маёмасць прасадзіць... У палавога спытайце... Па імю бацьку ўсіх такіх кліча. Елізараў, напрыклад, Флегонт Савіч, тут дваццаць год сядзіць... У краме – прыказчыкі. А ён кожны дзень тут выпівае сорак чарак віна і гарэлкі.– Брахня, – сказаў Макар.– Малады ты ошшо, – павучальна сказаў Бабкін. – Гэты яшчэ мала. Ёсць такія, што за тыя ж гады кожны дзень па пяцьдзесят – шэсцьдзесят чарак п’юць. Во гэта дык майстры... Я падлічыў... Дваццаць адна тысяча дзевяцьсот чарак у год... Чатырыста трыццаць восем тысяч чарак за дваццаць год... Дзвесце дзевятнаццаць вёдраў... Пяць з паловаю саракавядзёрных бочак... А вы кажаце, брахня... Гэта, брат, сіла нязмерная... Трагладзіты. Людзі апраметнай.Еў бліны, скручваючы іх пакуначкам і двума-трыма рухамі сківіц адпраўляючы ў рот. Скончыў з імі.– Дык, кажаце, флейты?.. А купіла хопіць?– Колькі іх у вас? – рэзка спытаў Алесь.– Знойдзем.– Карты на стол... Колькі?Бабкін глядзеў на яго ўважліва і пільна. Потым, відаць, зразумеў: гэты не прадасць.– Дзве тысячы, – ціха і вельмі важка сказаў ён.У Алеся пацямнела ў вачах. На хвіліну паплыў кудысьці, стаў аддаляцца і знікаць пякельны голас бубнаўскай дзіркі. Потым гукі лінулі зноў.– Дзе тавар? – непарушна спытаў ён.– Грошы, – сказаў Бабкін.Чыўін штурхнуў быў Алеся ў бок, але той ведаў, што рабіць. Справа была не ў грошах, справа была ў штуцэрах, адзіных, патрэбных, як паветра, тых, за якія ён з ахвотаю, хоць сёння, заплаціў бы жыццём.– Паўтары тысячы, – пасунуў ён да Бабкіна тры крэдытныя білеты.– Астатнія?– Астатнія – напалову ў банку Лемана, напалову – па чэку. Атрымаць – у канторы Вішняковых. – Алесь пісаў на лістках чэкавай кніжкі. – Ведаеш іх?– Чаму не. Фірма вядомая, з французскага пажару сядзяць на Малой Якіманцы. Золатапрадзільні, можна сказаць, на ўсю імперыю. А яны што, ведаюць вас?– Грошы ўнесены. А ведаць ім мяне – без патрэбы.– Хі-ітры, – сказаў Бабкін. – Ану, дай глянуць.– Глядзі.– Шэсць тысяч пяцьсот? Гэта за што ж лішнія пяцьсот сорак?– За камісію.– А калі я гэта – у кішэнь?– Тут адзін подпіс. А гэта абгаворана. Толькі пасля другога. А другі – калі тавар будзе агледжаны, упакаваны і адасланы на месца... Давай... Дзе?– Ля Смаленскай заставы, – сказаў Бабкін. – Вось табе адрасок... Вось табе і словы: “Флейты прыкалолі... шпількі ў нас... за падман – шпільку ў сэрца”.– Гэта каму? – усміхнуўся Алесь.– Ім, – сказаў Бабкін. – Гужавы абоз наймі дзе хочаш. Не мая гэта справа. Не мне ў яе тыркаць нос. А табе на камісійных – дзякуй, невядомы купец... Пі гарэлку... Помні бубноўскую дзірку...– Вып’ю, – сур’ёзна сказаў Алесь.Ён умеў, калі трэба, не грэбаваць. Гэтая філія пекла была таксама кутком зямлі. Гэтыя цені таксама былі людзі.А ён быў не толькі князь, але і беларускі мужык таксама, а значыць, у кожным, самым нізкім і страшным, падзенні бачыў не ганьбу, а няшчасце, і шкадаваў гэтае няшчасце, і не хацеў мыць рукі, дакрануўшыся да яго.– Я табе яшчэ раю, – сказаў Бабкін. – Ты на Балчуг не хадзі. Гэта, брат, Замаскварэчча, а там што ні чалавек, то або Падхалюзін, або паддзячы, або прадажная лярва... Ты ідзі на Гасціны двор, ля біржы. Уначы ідзі, вось з імі.