1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Калядная рапсодыя

Ён стаіць у санях, гагоча і страляе пугай. А побач пад хусцінай румянае, белазубае, сінявокае аблічча. Таксама смяецца. І такая яна зараз… такая!…Ён вываліў яе ў гурбу, і сам вываліўся з ёю. Яны ўпалі і праваліліся ў пульхнае, нібы ў пярыну. Як патанулі.Усё далей і далей грымела і звінела рознакаляровая, стракатая, як поплаў, кавалькада.Засталася мёртвая цішыня. Белае вакол іх. Сонечна-сіняе высока над галавою. Ляжаў, абдымаючы яе за плечы, моцна прыціскаючы да сябе.І раптам яна змоўкнула. І ён убачыў, як раптам стаў спынены і суровы яе позірк.Нібы мерала, нібы пранікала яго да самага апошняга дна. Цішыня. Гэты няўмольны позірк. Белае вакол. Сіняе ўверсе...Потым яна сказала яму, што варажыла з першым блінам у руцэ, што наваражыла добрае, і пад акном у суседзяў слухаючы, і на раздарожжы, і ў лазні, але калі ён спытаў, якое ж будзе імя таго, апусціла, нібы вінаватая, вочы. Ласевіч засмяяўся.…У купэ цьмянае святло. Пагойдвае. Усё змрачней і змрачней пейзаж за акном: дзікая, ветхая нейкая беспрытульнасць.“Та…та…та…та…”, – зноў замільгалі, крыжуючыся, бэлькі моста, і праглянуў на лёдзе апошні сіні водблеск паміраючага дня.…З Марынаю было куды прасцей, і ён спачатку не ведаў, не здагадваўся чаму. Ішлі заснежаным горадам, насустрач крочылі вясёлыя гаманлівыя пары: штурхаліся ў снег, абсыпаліся ім, прабягалі міма, і яна праводзіла іх нейкім дзіўным пасуравелым позіркам.– Што вы так? – спытаў Ласевіч.– Бабуля адна калісь глянула ў калыску і прашамкала: “Дзіця глядзіць і чагосьці жджэ ад жыцця”.– Няўжо вы такая бабуля? – засмяяўся ён.– Легкаважны вы. Сапраўды, мне ва ўнукі здаліся б. Ён зразумеў тады: з гэтым чалавекам нешта здарылася. Нешта вельмі нядобрае і крыўднае. Яму стала шкада яе. Дый каго яшчэ яму было цяпер шкадаваць? Тое сяло, у якім усё адрынула, падманула, надоўга растаптала яго? Тое клятае сяло!…Вячэрняе сяло. Пад месяцам рухаецца перад натоўпам чырвоная зорка. Снег ззяе, нібы нехты густа засыпаў усё цукрам.Палае вялізны корч, абкладзены лаўжамі: грэюць неба, каб прыйшоў сонцаварот. Палаць яму суткі, пакуль не будзе бойкі між світаю зімы і світаю лета, пакуль не перамогуць, пакуль не спаляць чучала зімы.…Грукат колаў цягніка.…Яны з Аленай Наваграй ідуць побач у натоўпе каляднікаў. Мікола часам паварочвае галаву, бачыць яе ўсмешлівыя, незразумелыя вочы і вусны, якія таксама ці то ўсміхаюцца, ці проста іхні краёчак прыўзняты ўгору.– Невыносны. Ты не на мяне вочы вытрэшчвай. Ты – унь туды. “Туды” – гэта наперадзе. Там прыскоквае каза, паважна – да часу – выступае “дзед” з ільняной расчасанай барадою, “цыганка”, з абліччам, пафарбаваным бураком ледзь не да колеру слівы, а сама ў неймаверных рызманах, механоша, калматыя “воўк” і “мядзведзь”, што паказвае і як дзеці гарох крадуць, і які аграном бывае злосны на падпітку. Тут жа і “чорт” з ляскаўкай. Яму пазней, калі накалядуюць, круціцца і старацца ўхапіць каўбасу з торбы.

Цымбалы, і скрыпка, і бубен.Мікола ідзе і часам сціскае ёй локцік, і такая гарачая хваля пракотваецца па ім ад гэтага дотыку, што ён замірае.І равуць, равуць над усім беларускія палескія трубы з вярбовай кары. У восем – дзесяць чвэрцяў даўжынёй: два з паловаю метры.І яму, калі ён дакранаецца да яе, такой цёплай – ён адчувае – пад гэтым рудым кажушком, здаецца, што гэта ім равуць трубы, што ўсё гэтае шэсце дзеля іх, што гэта іх вядуць на вечнае каханне, на гора і радасць. Зірнуў – здаецца, і яна адчувае.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17