1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Лісты не спазняюцца ніколі

– Не трэба плакаць, матуля, – сказаў ён, – а чайку я пап’ю.– Выпіце віна. Добрае віно, сухое, – сказаў зяць, нахіляючыся над пісьмом.Удалечыні, за ярам, за кучаравай пенай садоў, стаялі чырвоныя, пернікавыя муры крамля з іх шматпакутнымі вежамі, ды бачныя былі абадраныя цыбуліны старога і, – як бываюць часам благімі старыя, ад старасці асабліва пачварнага сабора. І ніхто не думаў, што тут трыста з лішнім год таму віравалі чалавечыя натоўпы, вада залівала крэпасць, і вазы дарэмна цягнулі да шэрага неба аглоблі, што тут сялянскі павадыр у лапцях і ваўчыным трывуху глядзеў у натоўп шалёнымі светлымі вачыма – нядоўга ім заставалася глядзець – і хрыпла гаварыў:– Што ж мы, звяры нейкія, – з-за сваёй шкуры ды дзяцей патапіць? Добра, хлопцы, будзем канчаць. А для вас гульба яшчэ не скончана. І давядзецца яшчэ Ваську Шуйскаму перад камарынскімі хлопамі с…… носам рэпу капаць.Аб гэтым не памяталі. І свайго гора хапала на вяку.Паштальён глядзеў, як цячэ ў яго разетку густы бурштынавы струмень варэння, і раптам уздрыгнуў, нейкім незвычайным голасам загаварыў раптам Грыгоры:– Што такое?Позіркі ўсіх пацягнуліся да яго, і ўсе пабачылі, што ліст ходзіць у яго руках.– Ліст, ліст жа...– Да чытай ты, – прыкрыкнуў на яго Сымон.Грыгоры пачаў чытаць. Спачатку голас яго перарываўся, быццам ад смагі, але потым ён авалодаў сабой. “Дзень добры, жонка мая Соф’я Пятроўна, і вам дзень добры, дзеці мае, Сымон Мікалаевіч і Маша Мікалаеўна.Вось і давялося мне вам апошні ліст пісаць. Напісаў я яго раней, а зараз толькі дапісваю, таму што хочацца мне, каб вы ведалі, як загінуў твой, Сонечка, муж, а ваш, дзеці, бацька. Таму што адсюль мы наўрад ці выйдзем: два нашых батальёны немец разбіў, а мы зараз збіраемся паўзці балотамі, вярней за ўсё, ён нас тут парашыць. І, хутчэй за ўсё, я тут застануся, таму што са мной баец адзін са студэнтаў. Баіцца ён, шчанюк такі, здорава...”Голас чытаючага сарваўся.“...але вельмі мне яго шкада, таму што хоць і надзьмуўся ён, як голуб-дутыш, а жыць яму трэба, малады ён. Ты ўжо, Сонечка, даруй мне за гэта. Лепш бы, вядома, на тульскіх могілках ляжаць, ды і ў сваім балоце нядрэнна. Не вечна ён тут будзе – свае балоты сваімі і застануцца. А табе, ясачка мая, за ўсё дзякуй. Мы свой век нядрэнна пражылі. І хоць не такі я быў, як усе, ды затое ў бутэльку ніколі не заглядаў і рукі на цябе не ўзняў ніколі. Дзякуй за ўсё, за ласку, за параду, за тое, што сябе мне, цяжкаму чалавеку, аддала. Дом да тваёй смерці –твой, а потым няхай пароўну радзеляць дзеці”.Паштальён глянуў на старую і пабачыў, што тая з безудзельна ўтаропленым кудысьці позіркам ледзь-ледзь і часта хітае галавой.“...Дачушка, ты маці беражы, каму ж яшчэ і зразумець яе. А сама пражыві лёгка, не тое што мы. Шукай мужа па сэрцу, каб шкадаваў. І жыві з ім добра, дробязі розныя даруй. Часам і адному яму трэба будзе застацца. Мы, мужыкі, як сабакі: часам нам па лугу пабегаць трэба, паесці травы. Не бойся: будзе кахаць – не пойдзе ад цябе. А пойдзе – шэлег яму цана ў кірмаш. Ты ў мяне прыгажуня, разумніца – хопіць на твой век...”– Я не пайшоў, – сказаў зяць і нахіліўся ніжэй над лістом.– Яшчэ б табе пайсці, – уздыхнула маці.– Тут у самым нізе першага ліста дапісана, – сказаў зяць.“...Звестку пра мяне і пра ліст вам перадасць гэты студэнт, што са мною. Насаты такі. З ім жонцы толькі дзятлаў разводзіць. Прыкры хлопец, вечна вершы нейкія чытае. З Мінска. Прозвішча яму Русіновіч Грыша. Распытайце яго, як паміраў”.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11