1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Маці ветру

– Цяжкае робіцца на зямлі. Вялікая навала ідзе на краіну. Я даўно не бачыў людзей, але ведаю. Сёння зноў білі гакаўніцы недзе па-над Сожам. Уцекачы бягуць некуды па пушчах, але сюды яны не заходзяць, не... Гэта першы. І дзе толькі людзі не шукаюць спакою... Так, білі гакаўніцы... і нешта гарэла, языкі шугалі ў паветра.Але Вецер не чуў гэтага, ён спаў.Раніцай, калі ён прачнуўся, чалавека ў пячоры не было. У атвор білі сонечныя праменні, голасна спявала нейкая птушка, ад крыніцы разносіўся гоман спадаючых кропель.Вецер палез з пячоры. Учарашні чалавек стаяў на каленях і дзьмухаў на невялічкае вогнішча. Рукі яго былі запэцканы ў нешта чорнае. Потым ён павярнуўся, і Вецер пабачыў твар, таксама брудны.“Ну й мурза!” – падумаў Вецер, падыходзячы бліжэй, але, прайшоўшы яшчэ крокі з тры, спыніўся: тое, што ён прымаў за бруд, было натуралным колерам твару. Яшчэ хвіліна, і Вецер стаў як аслупянелы, сціснуўшы кулакі. Страшэнная здагадка праляцела ў яго галаве, кальнула ў сэрца, а гартань сама выдушыла:– Ільвіныя пранцы!!!Так, гэта была праказа. У тыя далёкія гады яна сустракалася даволі часта. Гарады, дзякуючы сваёй скупчанасці за мурамі, цеснаце і перанаселенасці, былі спрыяльнымі мясцінамі для заразы. Людзей касілі чума і воспа, далакопаў у час эпідэміі нельга было знайсці нават за вялікія грошы, і людзі валяліся, як рэчы, на вулках зачумлёных гарадоў, пакуль злачынцы з турмаў бусакамі не адцягвалі іх у пустыя будынкі, якія адразу ж падпальваліся. Ноч асвятлялася гэтым полымем і паходнямі варты. Свінні, якія жэрлі рыззе зачумлёных у тупіках, раптам круціліся і падалі на месцы. Звычайна толькі з надыходам халадоў хвароба йшла на спад, а да таго часу людзі, ашалеўшыя ад жаху, не ведалі, што ім рабіць. Чыталі модлы, палілі пудзіла “чумы”, запрагаліся ў рала і абворвалі горад. Той, што араў, біў “коней” бізуном. Выпадковых сустрэчных забівалі як увасабленне чумы.Чума!!!Жах перад невядомым часам рабіў з людзей звяроў. Не клікалі есці жабрака, не дапамагалі бацькам. І над мёртвымі гарадамі ляцеў адзіны, споўнены жаху, крык. Чума!!!Іншы раз і зараз бываюць нявызнанымі шляхі заразы. Я ведаю выпадак: на гарышчы старой царквы, пад пластом галубінага памёту, адшукалі вельмі цікавую старадаўнюю кнігу. Яна надзіва збераглася: памёт – добры ізаляцыйны матэрыял. Яе аддалі вядомаму знаўцу старажытнасцей, і ён, чытаючы яе, выпадкова калупнуў пальцам скуру на твары. Гэтага было дастаткова, каб ён захварэў на воспу і потым памёр. Гэта быў выпадак воспы новага, праўдзівей старога, віду, год дзвесце яе не было ва ўсім свеце, а ў кнізе яна праляжала трыста год, як быццам дзеля таго, каб заваліць гэтага незвычайнага чалавека, які так смела выкрываў таямніцы мінулага. Можна сабе ўявіць, як пужаліся заразы ў тыя часы. І хоць праказа была хваробаю адзінак – невядома, чаго баяліся больш, яе ці чумы. Перабольшаны жах перад гэтай хваробай рабіў тое, што нават паветра, якім дыхаў пракажоны, лічылася атрутным: дыхні – абавязкова памрэш. А гэта было далёка не так.Няшчасныя людзі, якіх правіна была толькі ў тым, што яны захварэлі, хаваліся ў пушчах, пячорах, ярах, як звяры. Часам на пракажоных рабілі аблавы, калі абрыдала паляванне на ваўкоў.Гэта быў княжацкі спорт.Жахам перад праказай іншы раз карысталіся разбойнікі, жывучы па суседству з пракажонымі, дзе іх баяліся шукаць.Калі пракажоныя з’яўляліся ў гарадах, яны павінны былі апранаць белы балахон з капюшонам, а ў руках трымаць бразготку і бразгаць безупынна.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15